|
|
БУРЯАД РЕСПУБЛИКЫН АРАДАЙ ХУРАЛ ТОГТООЛ
2003 оной мартын 12-ой № 252-III
БУРЯАД РЕСПУБЛИКЫН АРАДАЙ ХУРАЛАЙ ДЕПУТАДАЙ ТУҺАЛАГША ТУХАЙ ДYРИМ ТУХАЙ
(Буряад Республикын Арадай Хуралай 2004 оной сентябриин 23-най № 879-III, 2011 оной февралиин 28-най № 1979-IV Тогтоолнуудай найруулгаар)
Буряад Республикын Арадай Хуралай иигэжэ тогтооно: 1. Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагша тухай шэнээр найруулагдаhан Дүрим баталха (хабсаргагдана) 2. Хүсэнhөө буураhанда тоолохо: «Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагша тухай Дүримые» баталха тухай» Буряад Республикын Арадай Хуралай 1996 оной мартын 15-най 269-I дугаарай тогтоол (Буряад Республикын Арадай Хуралай Мэдээсэлнүүд, №12, 1996 он); «Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагша тухай Дүримые баталха тухай» Буряад Республикын Арадай Хуралай 1996 оной мартын 15-най 269-I дугаарай тогтоолдо нэмэлтэнүүдые оруулха тухай» Буряад Республикын Арадай Хуралай 1999 оной майн 14-нэй 181-II дугаарай тогтоол (Буряад Республикын Арадай Хуралай хуулита дансанууд, №5, 1999 он); 3. Тус Тогтоол абтаhан үдэрhөө хүсэндөө орохо.
Буряад Республикын Арадай Хуралай Түрүүлэгшэ А.Г.ЛУБСАНОВ
Буряад Республикын Арадай Хуралай 2003 оной мартын 12-ой 252-III дугаарай тогтоолдо хабсаргалта
БУРЯАД РЕСПУБЛИКЫН АРАДАЙ ХУРАЛАЙ ДЕПУТАДАЙ ТУҺАЛАГША ТУХАЙ ДҮРИМ
(Буряад Республикын Арадай Хуралай 2004 оной сентябриин 23-най 879-III дугаарай, 2011 оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолнуудай найруулгаар)
1. Юрэнхы дүримүүд
1.1. Тус Дүрим Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагшын нэрэ зэргэ, ажалай харилсаануудые гуримшуулгын гурим, эрхэнүүдые болон уялгануудые тодорхойлно (саашадаа – Арадай Хуралай депутадай туhалагша, туhалагша). Арадай Хуралай депутадай туhалагша хадаа 18 наhа хүсэhэн болон депутадай ажал ябуулгые бэелүүлгэдэ Арадай Хуралай депутадта туhа хүргэдэг Россиин Федерациин эрхэтэн болохо аргатай. Депутадай туhалагша байха аргагүй: а) сүүдээр арга шадалгүй гү, али хизаарлагдаhан арга шадалтай гэжэ мэдэрэгдэhэн эрхэтэд; б) сүүдээр хаhагдаhан эрхэнь дүүрээгүй гү, али болюулагдаагүй байhан эрхэтэд. Арадай Хуралай нэгэнhээ дээшэ депутадай туhалагшын уялгануудые нэгэ доро дүүргэжэ, үгы hаа hунгагшадай аша туhые хамгаалгада харюусахагүй, хубиин зорилгоор туhалагшын нэрэ зэргые хэрэглэжэ болохогүй. (Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011 оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолой найруулгын 1.1п.) 1.2. Арадай Хуралай депутат ажалай хэлсээгээр хүдэлдэг 3 хүрэтэр туhалагшадтай, hайн дураараа хүдэлдэг 10 хүрэтэр туhалагшадтай байха аргатай. Тэдэ депутадай эрхэ түлөөлэлгэнүүдые бэелүүлгэдэ эрдэмэй талаар зүбшэлнүүдые үгэхэ, эмхидхэлэй-техническэ болон хуули ёhоной асуудалнуудаар туhаламжа хүргэхэ болоно. 1.3. Өөрынгөө ажал ябуулгада туhалагша Россиин Федерациин Конституциие, федеральна конституционно хуули ёhонуудые, федеральна хуулинуудые, бусад Россиин Федерациин хуулита шиидхэбэринүүдые, Буряад Республикын Үндэhэн хуулиие, Буряад Республикын хуулинуудые, Буряад Республикын бусад нормативна актнуудые, тус Дүрим болон ажалай хэлсээнэй дүримүүдые хүтэлбэри болгохо. (Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011 оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолой найруулгада 1.3 п.) 1.4. Ажалай хэлсээнэй ёhоор хүдэлдэг туhалагша ажалайнгаа гадуур гү, али гол хүдэлмэриин үндэhөөр өөрынгөө уялгануудые дүүргэхэ аргатай. 1.5. Туhалагшын ажал ябуулгын хүтэлбэри Арадай Хуралай депутат бэелүүлхэ.
2. Туhалагшын эрхэнүүд ба уялганууд
2.1. Арадай Хуралай депутадай туhалагша тушаалайнгаа уялгануудые дүүргэхэдээ, иимэ эрхэтэй: а) Арадай Хуралай депутадай даалгабаряар hунгуулиин округто эрхэтэдые уридшалан хүлеэн абаха, Арадай Хуралай депутадта оролгодо бэшүүлхэ; б) Арадай Хуралай асуултануудтай болон бусад ажал ябуулгатай холбоотой асуудалнуудаар хүтэлбэрилэгшэдтэ болон бусад тушаалта нюурнуудта оролхо; в) Буряад Республикын гүрэнэй засагай зургаануудта болон Буряад Республикын нютагай өөhэдын хүтэлбэриин зургаануудта, ниитын нэгэдэлнүүдтэ, эмхинүүдтэ Арадай Хуралай депутадай бэлдэhэн дурадхалнуудые, хандалгануудые, мэдүүлгэнүүдые болон бусад документнүүдые зууршалха; г) депутадай ажал ябуулгаяа бэелүүлгэдэнь хэрэгтэй документнүүдые, тэрэшэлэн мэдээсэлэй материалнуудые Буряад Республикын гүрэнэй зургаануудhаа, Буряад Республикын нютагай өөhэдын хүтэлбэриин зургаануудhаа, ниитын эмхинүүдhээ тэрэнэй эрилтээр бусаажа абаха; д) Арадай Хуралай даалгабаряар гү, али зүбшөөлөөр гүрэнэй олондо мэдээсэл тараадаг хэрэгсэлнүүдтэ депутадай ажал ябуулгын асуудалнуудаар үгэ хэлэхэ; е) Буряад Республикын дэбисхэртэ өөрынгөө уялгануудые дүүргэхын тула харгыда ябалгын биледүүдые ээлжээгүйгөөр худалдажа абалга болон үнэмшэлгэ харуулхада Буряад Республикын муниципальна гостиницануудта ээлжээгүйгөөр орохо; (Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолой найруулгаар); 2.2. Арадай Хуралай депутадай туhалагша өөрынгөө ажал ябуулгада уялгатай: а) Россиин Федерациин Конституциие, федеральна конституционно хуулинуудые, федеральна хуулинуудые, Россиин Федерациин бусад нормативна актнуудые, буряад Республикын Конституциие, Буряад Республикын хуулинуудые, Буряад Республикын бусад нормативна актнуудые, тус Дүрим болон ажалай хэлсээнэй дүримүүдые сахиха; (Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолой найруулгада «а» пп.) б) Арадай Хуралай депутадай нэрэ хухалха ябадалнуудhаа мэдүүлгэнүүдhээ, хэрэг ябуулгануудhаа арсаха, тэрэнэй тушаал өөрынгөө аша туhада болон бусад аягүй зорилготойгоор хэрэглэхэ ёhогүй; в) Hунгуулиин округто Арадай Хуралай депутадай эрхэтэдые хүлеэн абалгые эмхидхэхэ болон эрхэтэдэй хандалгануудые хаража үзэлгын болон дүүргэлгын хойноhоо хиналта бэелүүлхэ, Арадай Хуралай депутадай албанай хэрэг эрхилхэ; г) Арадай Хуралай депутадай hунгагшадай урда тоосоонуудые, тэдээнтэй уулзалгануудые эмхидхэн бэлдэжэ үнгэргэхэ; д) тус Дүримэй 1.2 пункттэй зохилдуулан Арадай Хуралай депутадта Буряад Республикын Арадай Хуралай хуулиин түлэбүүдые болон тогтоолнуудые бэлдэлгэдэ туhалха; е) Арадай Хуралай депутадай бусад даабаринуудые дүүргэхэ.
3. Туhалагшын хүдэлмэриин эрхэ байдал болон гурим
3.1. Арадай Хуралай депутадай туhалагшые ажалда абалга болон болюулга Арадай Хуралай депутадай мэдүүлгээр тэрэнэй зааhан болзорто бэелүүлэгдэдэг (1-дэхи ба 2-дохи хабсаргалтанууд). 3.2. Арадай Хуралай депутадай туhалагша Арадай Хуралай Хэрэгүүдые эрхилэгшэ – Аппарадай хүтэлбэрилэгшын захиралтаар ажалда абтадаг. Бэшэмэл түхэлэй ажалай хэлсээнэй үндэhөөр ажалда абалга бэелүүлэгдэдэг. (3-дахи хабсаргалта). 3.3. Арадай Хуралай депутадай туhалагшые хүдэлмэриинь болзорой дүүрээгүй байхада, иимэ ушарта ажалhаа болюулагдаха: а) ажалай хуули ёhонуудаар хараалагдаhан эрилтэнүүдтэ үндэhэлэн, Арадай Хуралай депутадай мэдүүлгээр; (Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолой найруулгаар) б) Арадай Хуралай депутадай эрхэ түлөөлэлгэнүүдэй болзорhоо урид дүүрэhэн ушарта баталагдаhан хэлсээнэй дүүрэхэ болзорhоо дулдыдангүйгөөр Арадай Хуралай депутадай эрхэ түлөөлэлгэнүүдээ дүүргэхэеэ болиhон үдэрhөө; (Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолой найруулгаар); в) Арадай Хуралай депутадай туhалагшын hайн дураар. 3.4. Арадай Хуралай депутадай туhалагшанарай hарын ажалай салингай жаса юрэнхыдөө «буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай статус тухай» Буряад Республикын хууляар тогтоогдохо. Арадай Хуралай депутадай тодорхойлhон хэмжээндэ, хоёр ажалтай байhанhаань, хүдэлhэн саг, дүүргэhэн ажалайнь хэмжээнhээ дулдыдангүйгөөр хүсэдөөр Арадай Хуралай депутадай туhалагшада hара бүри урмашуулгын мүнгэн түлэгдэхэ. (Буряад Республикын Арадай Хуралай 2004 оной сентябриин 23-най 879-III дугаарай Тогтоолдо абзац оруулагдаа) 3.5. Арадай Хуралай депутадай мэдүүлгээр Арадай Хурал телефоной утаhаар хангагдаhан албанай таhалга hунгуулиин округой дэбисхэртэ Арадай Хуралай депутадай туhалагшада үгэхэ тухай хэлсээ баталха. (Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолой найруулгаар) 3.6. Хэрбэеэ Арадай Хуралай депутадай туhалагшын гол ажалынь байбал, хүдэлhэн сагынь ажалай хуули ёhонтой зохилдуулан хүдэлмэриин (албанай) стажда тоологдохо. 3.7. Арадай Хуралай депутадай туhалагша тогтоогдоhон түхэлэй үнэмшэлгэтэй байха (4-дэхи хабсаргалта). Үнэмшэлгые гутааhан, гээhэн, туhалагшын нэрэ обогоо хубилгаhан ушарта үнэмшэлгэ hэлгэхэ шалтагаануудыень Арадай Хуралай Хэрэгүүдые эрхилэгшын – Аппарадай хүтэлбэрилэгшын нэрэ дээрэ туhалагшын заажа бэшэhэн мэдүүлгэдэ үндэhэлэн үнэмшэлгэ hэлгэгдэхэ. Энэ мэдүүлгэдэ ушар шалтагаануудыень баталhан документнүүд хабсаргагдаха. Арадай Хуралай Аппарадай Гүрэнэй албанай болон кадрнуудай таhаг (саашадаа – Кадрнуудай таhаг) Арадай Хуралай Хэрэгүүдые эрхилэгшын – Аппарадай хүтэлбэрилэгшын даалгабаряар резолюциин абтаhан үдэрhөө hарын болзорто шэнэ үнэмшэлгэ бүтээжэ үгэхэ. Туhалагшын ажалhаа болюулагдаhан гү, али hайн дураараа хүдэлжэ байhан туhалагшын эрхэ түлөөлэлгэнүүдэй дүүрэхэдэ, туhалагшын үнэмшэлгэ Кадрнуудай таhагта тушаагдаха ёhотой. (Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолой найруулгын 3.7 п.) 3.8. Арадай Хуралай депутадай туhалагша Арадай Хуралай депутадай хандалгада табигдаhан асуудалнуудые зүбшэн хэлсэлгэдэ заабол хабаадаха эрхэтэй.
1-дэхи хабсаргалта
Буряад Республикын Арадай Хуралай Хэрэгүүдые эрхилэгшэдэ – Албан газарай хүтэлбэрилэгшэдэ _________________________________ (нэрэ обог)
Буряад Республикын Арадай Хуралай депутат ________________________________________ (нэрэ обог)
Зууршалга
Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагша тухай Дүримэй 3.1 пункттай зохилдуулан, hунгуулиин округто хүдэлмэрилхэ Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай тушаалда хүдэлмэридэ абахые зууршалнаб ______________________________________________________ (Туhалагшын нэрэ обог) ________________________________________________________________ (туhалагшын хүдэлмэриин болзор) ________________________________________________________________ (тушаалай салин удаадахи хэмжээндэ түлэлгэтэйгөөр) _________________________________________________________________ (туhалагшын нэрэ обог) ________________________________________________________________ Жэл бүхэндэ намтай хэлсэгдэhэн болзорто удаадахи үргэлжэлэлтэйгөөр ажалай салингай тогтоогдоhон жасын хэмжээндэ үдэрнүүдые үгэхэ. Хүдэлмэриин энэ hуури _______________________________________ (туhалагшын нэрэ обог) ________________________________________________________________ (зааха: гол гү, али хоёрдохи ажалынь)
Буряад Республикын Арадай Хуралай депутат _____________________ (депутадай нэрэ, обог) Һара, үдэр _____________
2-дохи хабсаргалта
(Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011 оной февралиин 28-най № 1979-IV Тогтоолой найруулгаар)
Буряад Республикын Арадай Хуралай Хэрэгүүдые эрхилэгшэдэ – Албан газарай хүтэлбэрилэгшэдэ ________________________________ (нэрэ обог)
Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадhаа ________________________________________ (нэрэ обог)
ЗУУРШАЛГА
Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагша тухай Дүримэй 3.1 пункттай зохилдуулан Россиин Федерациин Ажалай кодексын – статьягай үндэhөөр hунгуулиин округто хүдэлмэриин талаар буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагшые ажалhаа болюулгые бүридхэн бэшэхые зууршалнаб. ______________________________________ (туhалагшын нэрэ обог) __________________________________________________________жэлhээ Хүдэлмэриин энэ газар ________________________________________ ________________________________________________________________ (туhалагшын нэрэ обог) ________________________________________________________________ хадаа (зааха: гол гү, али хоёрдохи ажалынь) Буряад Республикын Арадай Хуралай депутат (гар табилга) ___________ ____________________________________________________________ (депутадай нэрэ обог) Һара, үдэр, жэл_______________ Туhалагша _________________ (нэрэ обог) Танилсаа ________________ (үдэр, hара, жэл)
3-дахи хабсаргалта
(Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011 оной февралиин 28-най № 1979-IV найруулгаар)
АЖАЛАЙ ХЭЛСЭЭН Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагша тухай Дүримэй 3.2 пункттай зохилдуулан (саашадаа – Дүрим) Буряад Республикын Арадай Хуралай Хэрэгүүдые эрхилэгшэ – Албан газарай хүтэлбэрилэгшэ ________________________________________________________________ (Буряад Республикын Арадай Хуралай Аппарадай Хэрэгүүдые эрхилэгшын – Албан газарай хүтэлбэрилэгшын нэрэ обог) саашадаа нэгэ талаhаа «Хэрэгүүдые эрхилэгшэ – Албан газарай хүтэлбэрилэгшэ» гэжэ нэрлэгдэгшэ, болон ______________________________ (Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагшын нэрэ обог) нүгөө талаhаа саашадаа «Туhалагша» гэжэ нэрлэгдэгшэ удаадахи зүйлнүүд тухай ажалай хэлсээ баталба: 1. Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай түлөөлэлгөөр Дүримэй 3.1 пункттай зохилдуулан Хэрэгүүдые эрхилэгшэ – Албан газарай хүтэбэрилэгшэ __________________________________________________ (Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай нэрэ, обог) (хоёрдохи ажалда) хүдэлмэридэ абалгые бүридхэн бэшэнэ _______________________________________________________________ (туhалагшын нэрэ, обог) Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагшаар иимэ болзорто 2. Хэрэгүүдые эрхилэгшэ – Аппарадай хүтэлбэрилэгшэ болон туhалагша «Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай нэрэ зэргэ тухай» буряад Республикын Хуулиин 34-дэхи статьягай, Дүримэй болон тус ажалай хэлсээнэй эрилтэнүүдые дүүргэхээр уялгалагдана. 3. Туhалагшада удаадахи нэмэлтэ уялганууд даалгагдана ___________________________________________________________ 4. Зохихо районно коэффициент процентын түрэсэнүүдые нэмэлгэтэйгээр ажалай салин тоололгодо хэрэглэгдэдэг үндэhэн ставкын хэмжээндэ туhалагшада тушаалай салин тогтоогдодог. 5. Ажалай хуули ёhонтой зохилдуулан туhалагшада жэл бүхэндэ түлэгдэдэг амаралтын үдэрнүүд үгтэдэг. 6. Туhалагшада тогтоогдоhон түхэлэй үнэмшэлгэ үгтэдэг, тус ажалай хэлсээнэй болзорой дүүрэхэдэ үгтэhэн зургаанда бусаагдаха ёhотой. 7. Россиин Федерациин Ажалай кодексоор тогтоогдоhон гуримаар тэрэнэй хүсэндөө байhан болзорто тус ажалай хэлсээндэ хубилалтанууд болон нэмэлтэнүүд оруулагдаха. 8. Тус ажалай хэлсээн хоёр талаhаа гар табигдаhан үдэрhөө хүсэндөө орохо. 9. Тус ажалай хэлсээн гурбан хэhэгээр бэшэгдэхэ: - нэгэдэхинь - Буряад Республикын Арадай Хуралай Гүрэнэй албанай болон кадрнуудай таhагта байха; - хоёрдохинь – Арадай Хуралай депутадай туhалагшада; - гурбадахинь – Арадай Хуралай депутадта.
Буряад Республикын Арадай Хуралай Хэрэгүүдые эрхилэгшэ – Албан газарай хүтэлбэрилэгшэ ___________________________ Гар табилга _________________ Үдэр, hара, жэл ______________
Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагша __________________ Гар табилга __________________________ Үдэр, hара, жэл ______________________
Буряад Республикын Арадай Хуралай депутат _______________________________________ Гар табилга __________________ Үдэр, hара, жэл ______________
Буряад Республикын Арадай Хуралай Ажаллагшадай данса эрхилхэ албан «Бүридхэгдэнхэй» № ________ үдэр, hара, жэл ________________ Тамга табиха газар
4-дэхи хабсаргалта
БУРЯАД РЕСПУБЛИКЫН АРАДАЙ ХУРАЛАЙ ДЕПУТАДАЙ ТУҺАЛАГШЫН ҮНЭМШЭЛГЫЕ БЭШЭЖЭ ХАРУУЛГА
(Буряад Республикын Арадай Хуралай 2011 оной февралиин 28-най 1979-IV дугаарай Тогтоолоор оруулагдаа)
1. Буряад Республикын Арадай Хуралай депутадай туhалагшын үнэмшэлгэ хатуу гадартай улаан үнгэтэй 90х60 мм хэмжээтэй ном болоно. 2. Үнэмшэлгын гадарта Буряад Республикын Гүрэнэй гербын дүрсэ зураглагданхай, доронь томо үзэгүүдээр гурбан мүрөөр «БУРЯАД РЕСПУБЛИКЫН АРАДАЙ ХУРАЛАЙ ДЕПУТАДАЙ ТУҺАЛАГША» гэжэ бэшэгдэхэ (саашадаа – депутадай туhалагша) 3. Үнэмшэлгын дотор талыень дээрэhээ доошоо татагдаhан хүхэ, сагаан, шара үнгэтэй зуруудууд шэмэглэнэ. Хүхэ үнгэтэй зуруудай үнгэниинь үргэнөөрөө хоорондоо адли сагаан болон шара үгэтэй зуруудhаа хоёр дахин үргэн байна. 4. Үнэмшэлгын дотор таладань няаhан саарhанай зүүн таладань хүхэ үнгэтэй зуруудта зүүн дээдэ таладань Буряад Республикын Гүрэнэй гербын зураг оршоно. Үнэмшэлгын дотор няаhан хүхэ үнгэтэй зуруудай дээдэ талынь дунда болон баруун талынь дээрэ хоёр мүрөөр иигэжэ бэшэгдэхэ: «БУРЯАД РЕСПУБЛИКЫН АРАДАЙ ХУРАЛ НАРОДНЫЙ ХУРАЛ РЕСПУБЛИКИ БУРЯТИЯ». Доронь томо үзэгүүдээр иигэжэ бэшэгдэхэ: «Удостоверение №». Сагаан үнгэтэй зуруудта гурбан мүрөөр томо үзэгүүдээр иигэжэ бэшэгдэхэ: «БУРЯАД РЕСПУБЛИКЫН АРАДАЙ ХУРАЛАЙ ДЕПУТАДАЙ ТУҺАЛАГША». Шара үнгэтэй зуруудта зүүн доодо таладань гурбан мүрөөр томо үзэгүүдээр иигэжэ бэшэгдэхэ: «ПРЕДСЕДАТЕЛЬ НАРОДНОГО ХУРАЛА РЕСПУБЛИКИ БУРЯТИЯ», баруун тээнь – тэрэнэй нэрэ, обог. Буряад Республикын Арадай Хуралай Түрүүлэгшын тушаал болон нэрэ обогойнь хоорондо гар табиха талмай үлээгдэхэ, Буряад Республикын Арадай Хуралай түхэреэн тамгаар баталагдаха. 5. Үнэмшэлгын дотор няагдаhан саарhанай баруун таладань сэбэр талмай үлээгдэнхэй, малгайгүйгөөр 30х40мм хэмжээтэй үнэмшэлгын эзэнэй сэхэ урдаhаа үнгэтэ дүрэ зураг байха. Буряад Республикын Арадай Хуралай түхэреэн тамгаар дүрэ зурагынь бүхэлэгдэхэ. Хүхэ үнгэтэй зуруудта дээдэ зүүн таладань Буряад Республикын Арадай Хуралай зураг байха. Доодо зүүн таладань томо үзэгүүдээр депутадай туhалагшын нэрэ, обог бэшэгдэхэ. Сагаан үнгэтэй зуруудта зүүн таладань хоёр мүрөөр томо үзэгүүдээр депутадай туhалагшын нэрэ, обог бэшэгдэхэ. Шара үнгэтэй зуруудта хоёр мүрөөр томо үзэгүүдээр «выдано (үнэмшэлгэ үгэhэн үдэр, hара, жэл заагдаха) бодото үнэн (үнэмшэлгын хүсэндөө байха болзорынь заагдаха).
|
|